Eenzaamheid bij ouderen

Eenzaamheid

Eenzaamheid is een groot probleem onder ouderen. In sociaal opzicht merken ze dat hun netwerken kleiner worden.  Vrienden en bekenden ontvallen hun waardoor niet alleen de familiekring kleiner wordt, maar ook clubs als reünistenverenigingen of bridgegroepjes. Daarnaast neemt de mobiliteit af. Autorijden, fietsen, maar ook lopen wordt lastiger. In het sociaal domein wordt enorm veel gedaan om ervoor de zorgen dat ouderen zich minder eenzaam voelen. Veel professionals, maar ook een zeer grote groep vrijwilligers zetten zich dagelijks in.

Waar veel mensen in veel gevallen niet aandenken, is dat de fysieke omgeving een significante invloed kan hebben op het verminderen van gevoelens van eenzaamheid. Het ervaren van eenzaamheid heeft te maken met een drietal psychologische behoeften (zie afbeelding 1).

afbeelding 1: drie psychologische behoeften

Mensen willen ergens bij horen en daarmee relaties hebben met anderen in de buurt, een familiaire kring of clubjes als de kaartclub of tuinier clubjes. Ook willen ze vertrouwen hebben in hun eigen kunnen en daar ook plezier in hebben. Ze ervaren daarmee dat ze voor vol worden aangezien.  Als derde hebben ze behoefte autonoom te zijn waarbij ze zelf keuzes kunnen maken, zichzelf kunnen zijn en waarbij ze respect van anderen ervaren voor de door hun gemaakte keuzes.

Als we naar de fysieke omgeving kijken, is te zien dat hier door bouwpartners als ontwikkelaars, architecten en inrichters het accent is gelegd op de functionaliteit (zie afbeelding 2).



Afbeelding 2: Accent op de functionele en meer kwantitatief gerichte eisen

Het functionele programma biedt ruimte aan voldoende zitgelegenheid, ruimtes om te eten, om te slapen e.d. Verder wordt voldaan aan belangrijke eisen als voldoende stroef oppervlak, een juiste klimaatbeheersing tot voldoende daglicht. Waar echter veel minder bij stil wordt gestaan is dat er ook een grote behoefte bestaat aan een kwalitatief hoge emotionele waarde en tevens een spirituele waarde. We zien daarmee het accent liggen op kwantitatieve maatstaven en in veel minder mate op de kwalitatieve (zie afbeelding 3).



Afbeelding 3: Ook aandacht voor emotionele en spirituele behoeften

Het gevolg is dat fysieke omgevingen een devitaliserend effect kan hebben op de mens en daarmee een versterkend effect  op gevoelens van eenzaamheid. Wilt u meer weten hoe we een fysieke omgeving creëren die tegemoet komt aan de emotionele en spirituele behoeften van de oudere mens waardoor de centrale kern van die mens tot zijn recht komt (het hart) en aspecten als zingeving tot hun recht komen? Bel  of mail me (06 1246 39 64 of iris.bakker@levenswerken.eu).